Zelfstandige

Heb ik recht op een overlevingspensioen?

Bij overlijden van een zelfstandige kan onder bepaalde voorwaarden een overlevingspensioen worden verkregen. Deze voorwaarden zijn identiek aan deze voor werknemers, te weten:

Minstens 45 jaar oud zijn behalve:

–        Als men minstens 66% permanent arbeidsonbekwaam is;

–        Als er een kind ten laste is.

Minstens een jaar gehuwd geweest zijn met de werknemer behalve indien:

–        Een kind geboren is uit dit huwelijk, ook als de geboorte na het overlijden van de werknemer gesitueerd is;

–        Bij het overlijden er een kind ten laste was voor wie kinderbijslag wordt ontvangen;

–        Het overlijden te wijten was aan een ongeval dat plaatsvond na de huwelijksdatum;

–        Het overlijden veroorzaakt werd door een beroepsziekte.

Hoe zal mijn overlevingspensioen worden berekend?

Het bedrag van het overlevingspensioen is afhankelijk van 2 elementen:

  1. Indien de echtgenoot is overleden nadat hij zijn pensioen heeft gekregen zal het overlevingspensioen gelijk zijn aan 80% van het rustpensioen van de overleden echtgenoot, berekend als gezinspensioen. Dit komt overeen met het pensioen van de overleden echtgenoot tegen alleenstaandentarief.

Indien het rustpensioen van een zelfstandige tegen gezinstarief 12 000 euro bruto/jaar bedraagt zal het overlevingspensioen 12 000 x 80% of 9600 euro bedragen.

  1. Wanneer de echtgenoot overlijdt voor de wettige pensioenleeftijd (65 jaar) zonder een vervroegd pensioen te genieten als zelfstandige, wordt het overlevingspensioen beperkt tot het specifiek overlevingspensioen.

In dat geval kan het overlevingspensioen niet hoger liggen dan het resultaat van de vermenigvuldiging van het fictief rustpensioen (= het rustpensioen van de overleden echtgenoot berekend als gezinspensioen voor een volledige loopbaan) met de openingsfractie van het pensioenrecht.

Bestaan er bijzondere gevallen?

Het tijdelijk overlevingspensioen wordt toegekend gedurende een beperkte periode van 12 maanden maximum aan de overlevende echtgenoot die geen 45 jaren oud is, die niet meer beantwoordt aan de voorwaarde die de toekenning van het overlevingspensioen voor die leeftijd heeft mogelijk gemaakt.

Het minimum overlevingspensioen bedraagt 11 805,84 euro bruto per jaar of 983,82 euro/maand tegen alleenstaandentarief, en dit op 1 april 2011, en wordt toegekend na bewijs van een volledige loopbaan van de overleden echtgenoot. Indien de loopbaan niet volledig is maar minstens gelijk aan 2/3e van een volledige loopbaan, wordt dit minimum toegekend prorata het aantal jaren (de loopbaan als werknemer inbegrepen).

Kan ik een rustpensioen cumuleren met een overlevingspensioen?

Het cumulplafond is beperkt tot 110% van het aan de overlevende echtgenoot toegekende overlevingspensioen voor een volledige loopbaan. In dat geval wordt het overlevingspensioen vermenigvuldigd met de omgekeerde fractie die gediend heeft voor de berekening. Dit is identiek als bij werknemers.

Voorbeeld

De weduwe van een zelfstandige heeft recht op een overlevingspensioen van 8000 euro/jaar op basis van een loopbaan van 24/36. Zijn persoonlijk rustpensioen als werknemer bedraagt 7000 euro per jaar.

Het cumulplafond bedraagt 8000 x 36/24 x 1,1 of 13 200 euro (maximum).

De optelling van de 2 pensioenen geeft 8000 + 7000 = 15 000 euro.

Men trekt van het overlevingspensioen af 15 000 – 13 200 = 1800 euro.

De weduwe zal dus een overlevingspensioen krijgen van 8000 – 1800 = 6200 euro toegevoegd aan een persoonlijk pensioen van 7000 euro, dus samen 13 200 euro wat overeenstemt met het beperkte bedrag.